Onder stress gaat alles zijn eigen weg; waarom er niet uitkomt wat er in zit.

Presteren onder druk is moeilijk. Als er grote belangen op het spel staan, wordt het zelfs lastig om de simpelste dingen foutloos te doen. Iedereen kent wel het gevoel van examenvrees, spreken voor een volle zaal of het nemen van een penalty in een spannende wedstrijd. Als je ontspannen bent en je goed voelt, werken je hersenen optimaal mee. Alle gebieden in je hersenen en je lichaam moeten samenwerken om een taak tot een goed einde brengen. Wat gebeurt er onder stress in ons hoofd en lijf en wat gebeurt er als je lichaam continue in de stress stand blijft hangen?

 

Ons brein is onder te verdelen in drie gebieden

De hersenstam (reptielenbrein), die onze vitale levensfuncties bestuurt zoals de ademhaling, hartslag, bloeddruk etc. Het limbisch systeem (zoogdierenbrein) regelt onze emoties en expressie van emoties. Bijvoorbeeld onze vecht- en vluchtreacties, angst, woede, honger. En de Neocortex (mensenbrein). Ons logisch en rationeel denken.

Onder normale omstandigheden neemt ons brein informatie op, verwerkt die door middel van de emoties van het limbisch systeem en stuurt het door naar de Neocortex voor analyse, rationele verwerking en een verstandige response. Bij stressvolle situaties verloopt dit proces anders. 

 

Primaire reacties


Bij stressvolle situaties wordt er in de hersenen prioriteit gegeven aan de primitievere delen van de hersenen (de hersenstam en limbisch systeem), zodat een actie onmiddellijk een reactie kan oproepen. Je hele brein gaat over op overleven en je gevoel en verstand werken niet meer samen. Dit proces heeft tot doel ons te beschermen als we in gevaar zijn. Wanneer we echter regelmatig of langdurig onder stress verkeren kan dit proces een patroon worden. Hoe vaker we dit patroon volgen, hoe meer ons brein geneigd is om dit patroon te volgen. Wat er uiteindelijk voor kan gaan zorgen dat we zelfs bij lichte stressfactoren reageren vanuit primitieve gedragspatronen.

 

Samenwerken


Het Corpus Callosum (de hersenbalk) vormt een brug van zenuwvezels die de communicatie tussen de beide hersenhelften onderhoudt, het zorgt ervoor dat de informatie van de ene naar de andere hersenhelft kan gaan. Idealiter werken linker en rechter hersenhelft gelijktijdig en op volle toeren bij alles.

 

Onder stress kunnen de hersenen echter blokkeren. De brug tussen je twee hersenhelften staat dan open, waardoor er geen signalen meer kunnen worden doorgegeven. Je valt automatisch terug op je dominante hersenhelft. Als je dominantie alleen reageert, betekent dit dat je niet langer gebruik kunt maken van je optimale mogelijkheden. Dan komt er niet meer uit wat erin zit. 

 

Stress

 

Wanneer onder stress, maakt het lichaam Adrenaline en Cortisol aan waardoor wij reflexmatig (onbewust niveau) gaan handelen. We vechten of we vluchten. Reflexmatig handelen is een onbewust proces en wordt aangestuurd vanuit de hersenstam (reptielenbrein).

Als we door chronische stress in reflexmatig handelen blijven hangen, dan kunnen we onvoldoende gebruik maken van ons mensenbrein; de neocortex.

 

Reflexen moeten van een primaire rol overgaan in een secundaire rol en op de achtergrond een ondersteunende functie gaan krijgen. Niet geïntegreerde reflexen zijn het lichaam en ons handelen de baas, waardoor wij niet (goed) in staat zijn om te reageren zoals we dat op bewust niveau zouden willen. Komen we regelmatig in nieuwe “onveilige” situaties terecht dan worden de angstreflexen steeds opnieuw geactiveerd. Deze reflexen worden getriggerd door onze zintuigen (zien, horen, ruiken, voelen, proeven). Prikkels worden doorgestuurd naar o.a. de hersenstam, die een inschatting maakt of een situatie veilig of onveilig is. Zitten we al langdurig vast in dit zich herhalende patroon dan raken onze zintuigen overprikkeld, wat heel veel energie kost. Elk geluid is te hard, licht te fel en geur te sterk. Met overprikkelde zintuigen registreren onze hersenen nog sneller “onveiligheid” en komen we in een vicieuze cirkel terecht. Hoe hier uit te komen?

 

 

Door reflexen m.b.v. reflexintegratie alsnog hun patronen te laten doorlopen, worden verbindingen tussen de verschillende hersendelen (weer) sterker, het lichaam kan beter aangestuurd worden en dagelijks functioneren kost minder (extra) energie. 


Reactie schrijven

Commentaren: 0